M E N D I E T A  K U L T U R A

Ospatzeko, su emateko eta erredimitzeko musika

​

Sakratuak eta profanoak elkarri eskua ematen dioten mundu honetan, musika bozkario, kritika, ospakizun eta kontenplaziorako bide bihurtzen da. Cantoríak aurkezten duen El Jubilate programa bidaia zirraragarria da Errenazimentu iberiarreko kantutegi aberatsenetako batzuetan zehar, Mateo Flecha "El Viejo"-ren entsalada ahaztezinen protagonismo bereziarekin, XVI. mendeko konpositore burutsu eta adierazkorrenetako bat.

Kontzertua alaitasun oihu batekin hasten da: Gloria... ba naçió, Kristoren jaiotza hizkuntza herrikoi, zuzen eta argitsu batez goraipatzen duen gabon kanta. Hortik aurrera, ahots-musika errenazentistare bidez, Gabonetako ospakizuna, Andre Mariaren debozioa, satira soziala eta giza afektuen leherketa uztartzen dituen ibilbidea hasiko da.

 

Programari izena ematen dion obra, El Jubilate, errepertorio hispanikoko entsaladarik enblematikoenetako bat da. Zatiak baino gordetzen ez ditugun arren, pieza hau Flecharen sorkuntza-jeinuaren testigantza da: polifonia sakroa, herri-dantzak, latinezko, gaztelaniazko eta katalanezko testuak tartekatzen dituen konposizioa, eta antzerki musikal modernoaren ezaugarri den energia dramatikoa. Estiloen eta hizkuntzen benetako mosaikoa da, garaiko Mediterraneoko kultura bera bezala.

Horrekin batera, El Fuego eta El Toro bezalako obrek entsaladek gizatasuna bere konplexutasun osoan erretratatzeko duten gaitasuna erakusten digute: grina neurrigabeak, satira politikoak, ikuspen apokaliptikoak, eszena kostunbristak... hori guztia erritmoz, umorez eta modernitateagatik harritzen duen nagusitasun teknikoz interpretatuta.

 

Baina kontzertu hau ez da sua eta algararen hedapena bakarrik. Uppsalako Kantutegiko pieza anonimoek, hala nola Riu riu chiu, Verbum caro factum est edo Dadme albricias hijos d 'Eva, espiritualtasun intimo eta aldi berean jai-girokoarekin lotzen gaituzte. Herriaren suhartasunaren testigantzak dira, herri-hizkuntzan abesten den eta alaitasun kolektiboz bizitzen den fedearenak.

 

Pedro de Escobarren La Virgen Bendita sin Par eta Bartomeu Càrceresen La Trulla lanaren zatiek osatzen dute programaren soinu-mosaikoa: mendeak eta mugak zeharkatzen dituzten musikak, baina entzuten dituztenen zuntz sentikorra jotzen jarraitzen dutenak.

 

El Jubilate kontzertua baino gehiago da. Bizitzaren, hizkuntzaren, kulturaren, erritoaren eta umorearen ospakizuna da. Garai bateko arimarako leihoa da, gureak bezala, kontraesan garaietan bere poza kantatzen jakin zuena.

​​​​​

​

Cantoría

 

Kataluniako Goi Mailako Musika Eskolan (ESMUC, Bartzelona) jaioa, Cantoriak Sierra Espuñako (Murtzia) Antzinako Musikaren Nazioarteko Jaialdian hartu zuen forma 2016ko udan. Sortzen ari ziren ensembleak sustatzeko EEEmerging+ (2018) Europako lankidetza-programan hautatu zituzten. Programa horretan, Ambronayko Festibaleko Audience Prize saria irabazi zuten, eta beste hiru urtez proiektuan jarraitzeko aukeratu zituzten (2018-2021). Anberesko International Young Artists Presentation (2017), Voix de Vézelayko Cité (2018), Paviako Ghislierimusica (2019), Göttingeneko Händel-Festspiele (2019), Wroclaweko National Forum of Music (2020) edo Yorkeko Nacional Center of Early Music (2021) egonaldi artistikoetan parte hartuz ere aberastu dute beren esperientzia, baita MusaE (2018 eta 2019), FestClásica zirkuitua (2019), Kataluniako Joventuts Musicals (2020) bezalako proiektuetan, horien bidez Bartzelonako L 'Auditorin, Peraladako Festival des Castell jaialdian edo Torroella de Montgriko Festibalean parte hartu dutelarik. Oude Muziek Utrecht, MA Brugge, Anbereseko AMUZ, Leipzigeko A Cappella Festival, Mont Saint-Michaeleko Via Aeterna, Cremonako Monteverdi Festival jaialdietan egin zituzten emanaldiek jarraipena ematen diote aurrez beste erakunde nabarmen batzuetan egindako aurkezpenei, hala nola Madrilgo Prado Museoan, Espainiako Liburutegi Nazionalean edo Kataluniako Liburutegian.

 

Cantoriak hainbat erakunderekin kolaboratzen du errepertorio polifoniko iberikoa zabaltzeko eta berreskuratzeko, hala nola, Consejo Superior de Investigaciones Científicas, Murtziako Unibertsitatea, Kataluniako Escola Superior de Música, eta Bartzelonako Universitat Pompeu Fabra 

 

Gaur egun, Cantoriak Arte Eszenikoen eta Musikaren Institutu Nazionalaren (INAEM) eta Murtziako Kultura eta Arte Industrien Institutuaren (ICARM) laguntza du.

 

 

Jorge Losana, zuzendaria

 

Jorge Losana abeslari, zuzendari, dibulgatzaile eta kultur ekintzailea da. Murtzian jaioa, 2016an Bartzelonara joan zen, eta Errenazimentuko musika iberikoan espezializatutako Cantoría ahots-taldea sortu zuen. Talde horrekin kontzertuak eman ditu Europako eta Amerikako hainbat herrialdetan, eta "Ensaladas" lehen diskoa aurkeztu du,"Diapason Découverte" eta "Preis der Schallplattenkritik" sariak lortuz. Jorge Losana Sierra Espuñako ECOS Nazioarteko Jaialdiko zuzendaria ere bada, jaialdi horrek Murtzian antzinako musikaren nazioarteko talentu gaztearen onena biltzen du udan;halaber, Murtziako Unibertsitateko Orkestra Barrokoa eta Musika Historikoen Tailerra ere zuzentzen ditu.

 

Maiz gonbidatzen dute hizlari, epaimahaikide eta irakasle gisa Early Music America, Brighton Live Young Artists Scheme, Anberesko International Young Artist 's Presentation, Lizarrako Antzinako Musikaren Astea edo S-Eeemerging proiektua bezalako nazioarteko foroetan. Melomano Digital edo Total Baroque Magazine bezalako komunikabideekin kolaboratzen du.

 

Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Mannheim-en bisitari gisa urte batzuk eman ondoren, Koru Zuzendaritzako Goi Mailako Gradua ikasi zuen Murtziako Musika Kontserbatorioan, Musika Hezkuntza Murtziako Unibertsitatean eta Kantu Klasiko eta Garaikideko Goi Mailako Gradua Kataluniako Goi Mailako Musika Eskolan, Bartzelonan, non Kantu Historikoan ere espezializatu den 

Antzinako Musika Interpretatzeko Masterra eginez. Ikasketak amaitzeko, Ensemble Vocal-eko Ikasketa Aurreratuen Masterra egin zuen Basileako (Suitza) Schola Cantorum Basiliensis-en.

 

Komunikabideekin kolaboratu ohi du, eta aktiboki parte hartzen du nazioko eta nazioarteko eztabaida-foroetan, musika, gazteria eta garapen iraunkorreko helburuen inguruan. Besteak beste, Schola Cantorum Alfonso X "El Sabio", Murtziako Katedraleko Eskolania, Murtziako Unibertsitateko Abesbatza eta Cororao Ahots Taldea zuzendu ditu, eta nazioarteko grabazioen ekoizpenak egin ditu Deutsche Grammophon, Carus Verlag, Ambronay Productions eta Rondeau Production zigiluetarako.

 

El País kultur aldizkariak (Babelia, 2024ko abendua) musika klasikoan "urteko onena" izendatu zuen Cantoría.